Trump ថ្លែងថា អនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ បញ្ជាក់ថា អ៊ីរ៉ង់នឹងមិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ

ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Donald Trump បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃអង្គារថា អនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា (Memorandum of Understanding – MoU) រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់នឹងមិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ។

ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល G7 នៅប្រទេស France លោក Trump បាននិយាយថា ប្រសិនបើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពបណ្តោះអាសន្នរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ទទួលបានជោគជ័យ នោះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងឈានចូលទៅកាន់ “ដំណាក់កាលទីពីរ”។

មុននេះ លោក Trump ក៏បានបដិសេធរបាយការណ៍ដែលអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងបង្កើតមូលនិធិវិនិយោគទំហំ 300 ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់អ៊ីរ៉ង់ ដោយហៅវាថាជាពាក្យចចាមអារ៉ាម “គួរឱ្យអស់សំណើច”។

ការអត្ថាធិប្បាយនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីលោក Trump បានប្រកាសអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ មុនពេលធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសបារាំង។ ចំណុចសំខាន់មួយគឺ លោកប្រធានាធិបតីបានបង្ហាញថា ជាផ្នែកមួយនៃក្របខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ Strait of Hormuz នឹងត្រូវបើកដំណើរការឡើងវិញទាំងស្រុងនៅថ្ងៃសុក្រ ខណៈដែលតំណាងពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ គ្រោងជួបគ្នានៅប្រទេស Switzerland សម្រាប់ពិធីចុះហត្ថលេខាផ្លូវការ។ ការចរចាពាក់ព័ន្ធនឹងមហិច្ឆតានុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ថានឹងចាប់ផ្តើមនៅសប្តាហ៍នេះផងដែរ។

លោក Trump ក៏បានអះអាងថា ច្រកសមុទ្រនេះ ដែលត្រូវបានបិទស្ទើរតែទាំងស្រុងអស់រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍មកហើយ កំពុងត្រូវបានបើកឡើងវិញមួយផ្នែករួចហើយ ដោយនិយាយថា “នាវាកំពុងចាប់ផ្តើមចេញដំណើរហើយ”។

ដោយសារក្តីរំពឹងថាការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងនឹងវិលត្រឡប់មកទីផ្សារពិភពលោកវិញ តម្លៃប្រេងឆៅ Brent ដែលជាស្តង់ដារប្រេងសកល បានបន្តធ្លាក់ចុះពីកម្រិតខ្ពស់ជាង 110 ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។ កិច្ចសន្យាប្រេង Brent បានធ្លាក់ក្រោមកម្រិត 80 ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលជាកម្រិតទាបបំផុតចាប់តាំងពីការវាយប្រហាររួមគ្នារវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលលើអ៊ីរ៉ង់កាលពីចុងខែកុម្ភៈ។ មុនពេលជម្លោះផ្ទុះឡើង ប្រេង Brent មានតម្លៃប្រហែល 70 ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។

ទោះជាយ៉ាងណា កាសែត Wall Street Journal បានរាយការណ៍ថា នៅតែមានភាពមិនច្បាស់លាស់ជុំវិញពេលវេលាដែលលោក Trump បានលើកឡើងសម្រាប់ការបើកច្រកសមុទ្រឡើងវិញ។ ដោយដកស្រង់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិក កាសែតនេះបាននិយាយថា អាចត្រូវការពេលរហូតដល់ពីរសប្តាហ៍ ដើម្បីឱ្យសកម្មភាពដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវសមុទ្រវិលត្រឡប់មកធម្មតាវិញ។

ជាមួយគ្នានេះ លោក Trump បាននិយាយថា អត្ថបទពេញលេញនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនឹងត្រូវបានបញ្ចេញនៅថ្ងៃសុក្រ ទោះបីជាមន្ត្រីផ្សេងទៀតបាននិយាយថា វាអាចត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃខាងមុខក៏ដោយ។

ព័ត៌មានលម្អិតនៅមានកម្រិត ប៉ុន្តែរបាយការណ៍បានឱ្យដឹងថា ក្រៅពីការបើកច្រកសមុទ្រឡើងវិញ អនុស្សរណៈយោគយល់គ្នានេះនឹងពន្យារបទឈប់បាញ់ដែលកំពុងមានស្រាប់រយៈពេល 60 ថ្ងៃបន្ថែមទៀត និងដកការបិទផ្លូវពាណិជ្ជកម្មរបស់អាមេរិកលើកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់។

លោក Trump និងអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក JD Vance បានចុះហត្ថលេខាអេឡិចត្រូនិកលើកិច្ចព្រមព្រៀងបឋមកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក Vance ដែលនឹងចូលរួមពិធីចុះហត្ថលេខា បានប្រាប់ CNBC កាលពីថ្ងៃចន្ទថា នៅមាន “ព័ត៌មានលម្អិតសំខាន់ៗជាច្រើន” ដែលត្រូវដោះស្រាយ។

បញ្ហាមួយក្នុងចំណោមបញ្ហាទាំងនោះអាចពាក់ព័ន្ធនឹងប្រតិបត្តិការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលដែលកំពុងបន្តនៅប្រទេស Lebanon ដែលជាកន្លែងអ៊ីស្រាអែលកំពុងវាយប្រហារក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ Hezbollah ដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់។

យោងតាម Wall Street Journal នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល Benjamin Netanyahu កំពុងព្យាយាមរៀបចំជំនួបជាមួយលោក Trump ដោយលោកបានបង្ហាញការមិនពេញចិត្តចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយដែលមិនបញ្ចប់ទាំងស្រុងនូវកម្មវិធីផលិតមីស៊ីលបាលីស្ទិក និងបណ្តាញក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធក្នុងតំបន់របស់អ៊ីរ៉ង់។

រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល Israel Katz ក៏បាននិយាយផងដែរថា កងកម្លាំងយោធារបស់ប្រទេសនឹងមិនដកខ្លួនចេញពីភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់ឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ Abbas Araghchi បានសង្កត់ធ្ងន់កាលពីថ្ងៃអង្គារថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពណាមួយត្រូវតែភ្ជាប់ជាមួយនឹងការបញ្ចប់ការកាន់កាប់តំបន់នោះដោយអ៊ីស្រាអែល។

លោក Abbas Araghchi ត្រូវបានដកស្រង់សម្តីថា៖

«បើគ្មានការដកកងទ័ពអ៊ីស្រាអែលចេញពីទឹកដីដែលពួកគេបានកាន់កាប់អំឡុងសង្គ្រាមនេះទេ នោះសង្គ្រាមមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចប់ទាំងស្រុងឡើយ»។

លោកបានបន្ថែមថា ការវាយប្រហារបន្ថែមណាមួយនាពេលខាងមុខ នឹងត្រូវចាត់ទុកថាជាការរំលោភលើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា (MoU)។

ទោះជាយ៉ាងណា មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយថា ការដកទ័ពរបស់អ៊ីស្រាអែល មិនមែនជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់បញ្ឈប់អរិភាព ឬការប្រយុទ្ធគ្នានោះទេ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Wall Street Journal។

ចំណែកឯប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump បាននិយាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល Benjamin Netanyahu ត្រូវតែ «មានការទទួលខុសត្រូវបន្ថែមទៀតចំពោះប្រទេស Lebanon» នេះបើយោងតាម Reuters។