សហរដ្ឋអាមេរិកបើកការវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់ជាថ្មី បន្ទាប់ពីលោក Trump បានព្រមានមុននេះ ខណៈភាពតានតឹងកាន់តែរីករាលដាល

យោធាសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃពុធថា ខ្លួនកំពុងបន្តបើកការវាយប្រហារបន្ថែមលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី Donald Trump បានព្រមានថា នឹងចាត់វិធានការបែបនេះ។ ភាពតានតឹងរវាងភាគីទាំងពីរបានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុត ចាប់តាំងពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពបណ្តោះអាសន្នកាលពីខែមុន។

កាលពីថ្ងៃអង្គារ សហរដ្ឋអាមេរិកបានវាយប្រហារគោលដៅជាង 80 កន្លែងនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហារលើនាវាដឹកប្រេងចំនួន 3 គ្រឿង នៅក្នុង និងជុំវិញច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលមានសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ។ អ៊ីរ៉ង់មិនបានអះអាងជាសាធារណៈថាជាអ្នកនៅពីក្រោយការវាយប្រហារលើនាវាទាំងនោះទេ ប៉ុន្តែបានឆ្លើយតបយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយវាយប្រហារគោលដៅយោធារបស់អាមេរិកនៅប្រទេសគុយវ៉ែត និងបារ៉ែន។

លោក Trump បាននិយាយកាលពីថ្ងៃពុធថា បទឈប់បាញ់រវាងប្រទេសទាំងពីរ «បានបញ្ចប់ហើយ» ហើយលោកមិនចង់ចរចាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ទៀតទេ។

មជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិក (CENTCOM) បានឱ្យដឹងថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងធ្វើឱ្យអ៊ីរ៉ង់ទទួលខុសត្រូវចំពោះ «ការឈ្លានពានដែលគ្មានមូលហេតុ» ថ្មីៗនេះ ទៅលើការដឹកជញ្ជូនពាណិជ្ជកម្ម និងក្រុមនាវិកស៊ីវិល ដែលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវទឹកអន្តរជាតិសំខាន់មួយដោយសេរី។

ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាននៅកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់អង្គការ NATO ក្នុងប្រទេសតួកគី លោក Trump បាននិយាយថា៖ «យើងនឹងវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់យ៉ាងខ្លាំងនៅយប់នេះ»។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកអាច «បំផ្លាញនាវាបន្ថែមទៀត» ដោយអះអាងថា នាវាចំនួន 28 គ្រឿងត្រូវបានវាយប្រហារកាលពីយប់ថ្ងៃអង្គារ។

លោក Trump ក៏បានលើកឡើងថា សហរដ្ឋអាមេរិកអាចដាក់ការបិទកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញ ដែលជាវិធានការមួយដែលធ្លាប់ប្រើបន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់បានរារាំងការធ្វើដំណើររបស់នាវាដឹកប្រេងឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz។ CENTCOM ធ្លាប់បានប្រកាសកាលពីខែមិថុនាថា ការអនុវត្តវិធានការបិទផ្លូវទឹកទាំងអស់ត្រូវបានបញ្ចប់ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ៊ីរ៉ង់។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល NATO លោក Trump បានចោទប្រកាន់ទីក្រុងតេហេរ៉ង់ថា មានអាកប្បកិរិយាមិនស្មោះត្រង់ និងបានសម្តែងការសង្ស័យចំពោះស្ថានភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពបណ្តោះអាសន្នដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីពាក់កណ្តាលខែមិថុនា។

លោកបាននិយាយថា៖ «យើងធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង ហើយគ្រប់គ្នាយល់ព្រមថា មិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ប៉ុន្តែពេលចេញទៅជួបអ្នកសារព័ត៌មាន ពួកគេបែរជានិយាយថា មិនដែលពិភាក្សាអំពីរឿងនេះឡើយ។ តាមទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានបញ្ចប់ហើយ»។

ទោះជាយ៉ាងណា លោកបានបង្ហាញថា នៅតែបើកចំហចំពោះការចរចាបន្ត ប្រសិនបើភាគីទាំងពីរមានឆន្ទៈចូលរួម។

យោងតាម Reuters លោក Trump មិនបានលើកឡើងអំពីការបញ្ចប់បទឈប់បាញ់នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំបិទទ្វាររបស់មេដឹកនាំ NATO នោះទេ។

ការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោកកើតឡើង បន្ទាប់ពីកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសថា ខ្លួនបានវាយប្រហារមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅគុយវ៉ែត និងបារ៉ែន ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហាររបស់អាមេរិកលើអ៊ីរ៉ង់ និងការសម្រេចចិត្តលុបចោលការលើកលែងទណ្ឌកម្មលើការនាំចេញប្រេងអ៊ីរ៉ង់។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាម (IRGC) ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ បានអះអាងថា ខ្លួនបានវាយប្រហារគោលដៅយោធាអាមេរិកចំនួន 85 កន្លែង និងបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក MQ-9 របស់សហរដ្ឋអាមេរិកមួយគ្រឿង។

ទីបញ្ជាការកណ្តាល Khatam al-Anbiya របស់យោធាអ៊ីរ៉ង់ក៏បានចាត់ទុកការវាយប្រហាររបស់អាមេរិកលើតំបន់ភាគខាងត្បូងអ៊ីរ៉ង់ថាជា «សកម្មភាពឈ្លានពានយ៉ាងច្បាស់លាស់» ហើយបញ្ជាក់ថា «មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការជ្រៀតជ្រែកចំពោះកិច្ចការរបស់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ក្រោមកាលៈទេសៈណាមួយឡើយ»។

មុននេះ ក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកបាននិយាយថា ការវាយប្រហារកាលពីថ្ងៃអង្គារ គឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហារថ្មីៗលើនាវាពាណិជ្ជកម្មដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz។ CENTCOM ក៏បានអះអាងថា ខ្លួនបានវាយប្រហារគោលដៅជាង 80 កន្លែងនៅអ៊ីរ៉ង់ និងទូកតូចៗរបស់ IRGC ជាង 60 គ្រឿង នៅក្នុង និងជុំវិញច្រកសមុទ្រ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ការិយាល័យគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិបរទេស (OFAC) នៃក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក បានលុបចោលអាជ្ញាប័ណ្ណទូទៅ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យផលិត ដឹកជញ្ជូន និងលក់ប្រេងឆៅ ផលិតផលគីមីឥន្ធនៈ និងផលិតផលប្រេងដែលមានប្រភពពីអ៊ីរ៉ង់។

អ៊ីរ៉ង់មិនបានទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារលើនាវានៅឆ្នេរសមុទ្រអូម៉ង់កាលពីថ្ងៃអង្គារទេ ដែលរួមមាននាវាដឹកប្រេងរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងនាវាដឹកឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) របស់កាតា។

លោក Mohammad Bagher Ghalibaf ប្រធានរដ្ឋសភាអ៊ីរ៉ង់ និងជាអ្នកចរចាជាន់ខ្ពស់ បានចោទប្រកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកថា បានរំលោភលើអនុស្សរណៈយោគយល់ 14 ចំណុច ដែលភាគីទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាកាលពីខែមិថុនា។ លោកបានសរសេរនៅលើបណ្តាញ X ថា សកម្មភាពរបស់វ៉ាស៊ីនតោនកំពុងរំលោភលើការរៀបចំដែលបានព្រមព្រៀងទាក់ទងនឹងច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលត្រូវបានបើកឡើងវិញក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងបឋម។

ការវាយប្រហារសងសឹកទៅវិញទៅមកនេះ បានគំរាមកំហែងដល់ការចរចាសម្រាប់កិច្ចព្រមព្រៀងអចិន្ត្រៃយ៍ ដើម្បីបញ្ចប់អរិភាព និងប៉ះពាល់ដល់ការស្តារឡើងវិញនៃលំហូរប្រេងឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz។ របាយការណ៍បានឱ្យដឹងថា ការពិភាក្សាត្រូវបានផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីរៀបចំពិធីបុណ្យសពអតីតមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ Ayatollah Ali Khamenei ដែលត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហាររួមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល កាលពីចុងខែកុម្ភៈ។

ក្រោមបរិបទនេះ តម្លៃប្រេងបានបន្តកើនឡើងនៅថ្ងៃពុធ ដោយប្រេងឆៅ Brent ដែលជាស្តង់ដារពិភពលោក បានឡើងលើស 80 ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលជាបណ្តោះអាសន្ន ជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 22 ខែមិថុនា។